VIẾT PHƯƠNG TRÌNH HOÁ HỌC ĐỂ ĐIỀU CHẾ CHẤT VÔ CƠ VÀ THỰC HIỆN SƠ ĐỒ CHUYỂN HOÁ

CHUYÊN ĐỀ 16: VIẾT PHƯƠNG TRÌNH HOÁ HỌC ĐỂ ĐIỀU CHẾ CHẤT VÔ CƠ VÀ THỰC HIỆN SƠ ĐỒ CHUYỂN HOÁ

 

(Vận dụng tính chất hoá học của các chất và các phản ứng hoá học điều chế các chất để viết)

 

Bài 1: Viết PTHH để thực hiện sơ đồ sau.

                                                        CaCO₃

                                  +A                            

                                           +B

                          CO₂                              +E

                                           +C                           ( Biết A,B,C,D,E là những chất

                                   +D                                                                   khác nhau )

                                                         Na₂CO₃

 

Bài tập áp dụng: HOÀN THÀNH CÁC PTHH THEO SƠ ĐỒ PHẢN ỨNG.

1/ Xác định các chất A,B,C,D,E và hoàn thành sơ đồ biến hoá sau

                        NaHCO₃

       +A                                + B

 

CO₂        + D             + E           CaCO₃             

 

      +A                             + C

                      Na₂CO₃

 

2/  Xác định các chất A, B, C, D, E, F, M và hoàn thành các ph­ương trình hoá học theo sơ đồ sau:

                                       AC

                +HCl _{(d d )}                                                                          + F,kk,t⁰

                                                                                    

 DM       + Fe,t⁰      + Cl₂ ,t⁰                                       E D M.

 

                 + Cl₂ ,t⁰                                       + NaOH_{( dd )}

                                       B

 

3/ Xác định B, C, D, E, M, X, Z. Giải thích và hoàn thành các phư­­ơng trình hoá học thể hiện theo sơ đồ biến hoá sau:

                                   B

                 + HCl                   + X + Z

              

             M                                       D           t⁰           E          đpnc         M.  

                + Z

              + NaOH                + Y + Z

                                   C

 

4/ Viết các ph­­ương trình hoá học thể hiện theo sơ đồ biến hoá sau ( ghi rõ điều kiện nếu có ).

                   FeCl₂      ^{( 2 )}      Fe(NO₃)₂           ^{( 3 )}           Fe(OH)₂

       ^{(1 )                                                                                                                                             ( 4 )}

    Fe       ^{( 9 )}         _{( 10 )}                                                                                     ^{( 11 )}                          Fe₂O₃

       _{( 5 )}

                 FeCl_{3          (  6 )}         Fe(NO₃)_{3     ( 7 )}            Fe(OH)₃           ^{( 8 )}

 

 

5/ Xác định các chất A, B, C, D, E, F, G, H và hoàn thành sơ đồ biến hoá sau:

                                                                 C

                                                                                                                                                     

                                                ( 2 )                       ( 3 ) + E 

                                                    +H₂SO₄                                   

                          + H₂O                               + G

                A        ( 1 )         B               ( 6 )                      H

                                                 + H₂SO₄

                                            ( 4 )                             ( 5 )  + F

                                                 

                                                                D                                                                                     

   Biết H là muối không tan trong axít mạnh, A là kim loại hoạt động hoá học mạnh, khi cháy ngọn lửa có màu vàng.

 

6/ Hoàn thành dãy biến hoá sau ( ghi rõ điều kiện nếu có )

                    FeSO₄       (2)          Fe(OH)₂        (3)         Fe₂O₃       (4)          Fe

          (1)

 

  Fe             (7)                            (8)                (9)                            (10)

 

         (5)

                    Fe₂(SO₄)₃     (6)        Fe(OH)₃                                                 Fe₃O₄

 

 

 

 

 

7/ Hoàn thành các ph­ương trình phản ứng theo sơ đồ biến hoá sau( ghi rõ điều kiện nếu có )

                                                    BaCO₃

 

                                       ^{( 2 )                                                 ( 3 )}

 

Ba      ^{( 1 )}      Ba(OH)₂               ^{( 8 )             ( 9 )}                  BaCl₂       ^{( 6 )}        BaCO₃     ^{( 7 )}        

                                                                                                                               BaO

                                      ^{( 4 )                                                     ( 5 )}

                                                    Ba(HCO₃)₂

 

 

 

8/ Hoàn thành các phư­­ơng trình phản ứng theo sơ đồ biến hoá sau( ghi rõ điều kiện nếu có )

                                                    CaCO₃

 

                                       ^{( 2 )                                                 ( 3 )}

 

Ca      ^{( 1 )}      Ca(OH)₂              ^{( 8 )           ( 9 )}                   CaCl₂       ^{( 6 )}        CaCO₃     ^{( 7 )}        

                                                                                                                              CaO

                                      ^{( 4 )                                                     ( 5 )}

                                                    Ca(HCO₃)₂

 

 

Hoặc cho sơ đồ sau: Biết rằng C là thành phần chính của đá phấn.

                                                       C

 

                                       ^{( 2 )} _{+ G                                   +  H} ^{( 3 )}

                                                           ^{( 9 )}

  A      ^{( 1 )}               B                  ^{( 8 )}                                   E        ^{( 6 )}             C      ^{( 7 )}        F

         ^{+ HO}                                         _{+  G                                   + H}

                                      ^{( 4 )                                                 ( 5 )}

                                                       D

 

9/ Hoàn thành các ph­­ương trình phản ứng theo sơ đồ biến hoá sau( ghi rõ điều kiện nếu có )

                                                     K₂CO₃

 

                                       ^{( 2 )                                                 ( 3 )}

 

  K      ^{( 1 )}         KOH                  ^{( 8 )           ( 9 )}                    KCl       ^{( 6 )}         KNO₃     ^{( 7 )}      

                                                                                                                            KNO₂

                                      ^{( 4 )                                                     ( 5 )}

                                                     KHCO₃

 

10/  Al      ^{( 1 )}    Al₂O₃      ^{( 2 )}      AlCl₃   ^{( 3 )}       Al(NO₃)₃           ^{( 4 )}        Al(OH)₃      ^{( 5 )}        

                                                                                                                             Al₂O₃

11/ Xác định các chất X₁, X₂ và hoàn thành sơ đồ biến hoá sau                                      

                            X₁

          ( 1 )                        ( 2 )             4Fe(OH)₂  +  O₂  2Fe₂O₃    +  4H₂O

 

FeCl₂              ( 5 )                     Fe₂O₃            

 

        ( 3 )                          ( 4 )

                          X₂               4FeCl₂ + 8KOH + 2H₂O + O₂  4Fe(OH)₃ + 8KCl

 

12/ Hoàn thành dãy biến hoá sau (ghi rõ điều kiện nếu có)

                                +B      

      +H₂,t⁰       A                      X + D

              

  X       +O₂,t⁰       B    + Br₂ + D       Y + Z                           

 

       +Fe,t⁰            

                     C     +Y hoặc Z      A + G

      Biết A là chất khí có mùi xốc đặc trư­ng và khi sục A vào dung dịch CuCl₂ có chất kết tủa tạo thành.

 

13/ Hoàn thành các phương trình phản ứng sau:

 

KClO₃       t⁰          A + B

 

A + MnO₂ + H₂SO₄                      C + D + E + F

A     đpnc         G + C

G + H₂O                  L + M

C + L     t⁰          KClO₃ + A + F

 

14/ Hoàn thành các phương trình phản ứng sau:

 

KClO₃       t⁰          A + B

 

A + KMnO₄ + H₂SO₄                      C + ...

A     đpnc         C + D

D + H₂O                  E + ...

C + E     t⁰          ...

 

15/ Hoàn thành các phư­ơng trình hoá học theo sơ đồ phản ứng sau.

      

M + A                                          F

M +B                              E

                                          G        H     E          F

M + C                    Fe          I       K          L              H + BaSO₄

                                       J       

M + D                                         M           G          H

16/ Hoàn thành các phương trình hoá học theo sơ đồ phản ứng sau.

                                                    Fe(OH)₃ + A

                              

                                                     FeCl₂ + B + C

                          FeCl₃                  FeCl₂ + D + E                  

                                              

                                                    FeCl₂ + F  

                                                 Fe₂(CO₃)₃                   Fe(OH)₃ + G _{( k )}  

 

17/ Chọn 2 chất vô cơ để thoả mãn chất R trong sơ đồ sau:

                                 A                            B                          C

                   R                           R                             R                       R

                           X                            Y                          Z           

 

        2 chất vô cơ thoả mãn là NaCl và CaCO₃

                                     CaO               Ca(OH)₂                 CaCl₂ 

                      CaCO₃                CaCO₃                                   CaCO₃                  CaCO₃ 

                                      CO₂                 NaHCO₃              Na₂CO₃            

                            

                                 Na               NaOH                 Na₂SO₄

                   NaCl               NaCl                    NaCl                     NaCl    

                                Cl₂                 HCl                    BaCl₂                 

 

 

BÀI TẬP TỔNG HỢP: VIẾT PTHH THEO SƠ ĐỒ – CHUỖI PHẢN ỨNG, GIẢI THÍCH THÍ NGHIỆM, NHẬN BIẾT – PHÂN BIỆT – TÁCH CHẤT VÔ CƠ

1/ Cho sơ đồ sau:

 

 

 

 

 

 

Biết A là kim loại B, C, D, E, F, G là hợp chất của A. Xác định công thức của A, B, C, D, E, F, G viết  phương trình phản ứng xảy ra.

A là Fe; B là FeCl₂; C là FeCl₃;         D là Fe(OH)₂;    E là Fe(OH)₃;    F  là FeO;

G là Fe₂O₃.

Các phương trình

          Fe + 2HCl à FeCl₂ + H₂­

          2Fe + 3Cl₂ à 2FeCl₃

          2FeCl₃ + Fe à 3FeCl₂

          FeCl₂ + NaOH      à Fe(OH)₂¯ + NaCl

          Fe(OH)₂ + O₂ + 2H₂O à 4Fe(OH)₃

          Fe₂O₃ + CO à FeO + CO₂­

          Fe₂O₃ + 3CO à 2FeO + 3CO₂­

          FeO + CO à Fe + CO₂­

 

2/ Đốt cacbon trong không khí ở nhiệt độ cao được hỗn hợp A₁. Cho A₁ tác dụng với CuO nung nóng được khí A₂ và hỗn hợp A₃. Cho A₂ tác dụng với dung dịch Ca(OH)₂ thì thu được kết tủa A₄ và dung dịch A₅. Cho A₅ tác dụng với Ca(OH)₂ lại thu được A₄. Cho A₃ tác dụng với H₂SO₄ đặc nóng thu được khí B₁ và dung dịch B₂. Cho B₂ tác dụng với dung dịch NaOH dư được kết tủa B₃. Nung B₃ đến khối lượng không đổi được chất rắn B₄.

          Viết các PTHH xảy ra và chỉ rõ : A₁ , A₂ , A₃ , A₄ , A₅ , B₁ , B₂ , B₃ , B₄ là chất gì?

- Đốt cacbon trong không khí thu được hỗn hợp khí A₁

          PTHH :       2C + O₂   ®   2CO                            (1)

                             2CO + O₂ ®   2CO₂                (2)

          Hỗn hợp khí A₁ gồm CO và CO₂

          - Cho A₁ tác dụng với CuO

          PTHH :       CO + CuO   ®   Cu + CO₂      (3)

          Khí A₂ là CO₂

          Hỗn hợp A₃ là Cu và có thể có CuO dư.

          - Cho A₂ tác dụng với dd Ca(OH)₂

                   CO₂ + Ca(OH)₂  ® Ca CO₃  +  H₂O                     (4)

                   CO₂ + CaCO₃ + H₂O  ® Ca(HCO₃)₂                                 (5)

          Kết tủa A₄ là CaCO₃

          dung dịch A₅ là Ca(HCO₃)₂  

          - Cho A₅ tác dụng với Ca(OH)₂ thu được A₄

                   Ca(HCO₃)₂ + Ca(OH)₂  ® 2CaCO₃ + 2H₂O         (6) 

          - Cho A₃ tác dụng với H₂SO₄ (đ, nóng) được khí B₁ và dung dịch B₂.

                   Cu + 2H₂SO₄   ®   CuSO₄ + 2H₂O + SO₂                     (7)   

                   CuO + H₂SO₄   ®   CuSO₄ + H₂O                                 (8)

          Khí B₁ là SO₂, dung dịch B₂ là CuSO₄

          - Cho B₂ tác dụng với NaOH dư thu được kết tủa B₃ 

                   CuSO₄ + 2NaOH  ®  Cu(OH)₂ + Na₂SO₄                     (9)

          - Kết tủa B₃ là Cu(OH)₂

           - Nung B₃ đến khối lượng không đổi được B₄.

          Cu(OH)₂    ®   CuO + H₂O                                  (10)

          B₄ là CuO

          Theo phản ứng 1 ® 10 ta có :

                   A₁ : CO; CO₂                 B₁ : SO₂

                                A₂ : CO₂                                    B₂ : CuSO₄

                   A₃ : Cu; CuO (dư)          B₃ : Cu(OH)₂

                   A₄ : CaCO₃                                   B₄ : CuO

                   A₅ : Ca(HCO₃)₂

 

3/    Hỗn hợp A gồm Fe₃O₄, Al, Al₂O₃, Fe.

     Cho A tan trong dung dịch NaOH dư, thu được chất rắn B, dung dịch C và khí D. Cho khí D dư tác dụng với A nung nóng được chất rắn A₁. Dung dịch C cho tác dụng với dung dịch H_­2SO₄ loãng dư được dung dịch C₁. Chất rắn A₁ tác dụng với dung dịch H₂SO₄ đặc nóng (vừa đủ) thu được dung dịch E và khí F. Cho E tác dụng với bột Fe dư được dung dịch H. Viết các PTHH xảy ra.

 

4/   Đốt cháy cacbon trong oxi ở nhiệt độ cao được hỗn hợp khí A. Cho A tác dụng với FeO nung nóng được khí B và hỗn hợp chất rắn C. Cho B tác dụng với dung dịch nước vôi trong thu được kết tủa K và dung dịch D, đun sôi D lại thu được kết tủa K. Cho C tan trong dung dịch HCl, thu được khí và dung dịch E. Cho E tác dụng với dung dịch NaOH dư được kết tủa hiđroxit F. Nung F trong không khí tới khối lượng không đổi thu được chất rắn G. Xác định các chất A, B, C, D, K, E, F. Viết các PTHH xảy ra.

 

5/ Xác định các chất từ A₁ đến A₁₁ và viết các phương trình phản ứng sau:

                                      A₁     +      A₂         A₃    +     A₄

A₃     +      A₅        A₆    +     A₇

      A₆     +      A₈     +     A₉            A₁₀

A₁₀            A₁₁    +     A₈

  A₁₁     +      A₄        A₁    +     A₈

 

     Biết A₃ là muối sắt Clorua, nếu lấy 1,27 gam A₃ tác dụng với dd AgNO_3­ dư thu được 2,87 gam kết tủa.

 

6/  Hỗn hợp A gồm BaO, FeO, Al₂O₃. Hoà tan A trong lượng nước dư được dd D và phần không tan B. Sục khí CO₂ dư vào D, phản ứng tạo kết tủa. Cho khí CO dư đi qua B nung nóng được chất rắn E. Cho E tác dụng với dd NaOH dư, thấy tan một phần và còn lại chất rắn G. Hoà tan hết G trong lượng dư H₂SO₄ loãng rồi cho dd thu được tác dụng với dd NaOH dư, lọc kết tủa nung ngoài không khí đến khối lượng không đổi thu được chất rắn Z.

                 Giải thích thí nghiệm trên bằng các phương trình hoá học.

 

7/ Có các phản ứng sau:

MnO₂        +          HCl_đ        Khí A

Na₂SO₃     +    H₂SO_{4 ( l )}        Khí B

FeS   +                    HCl        Khí C

NH₄HCO₃   +   NaOH_dư        Khí D

Na₂CO₃    +    H₂SO_{4 ( l )}        Khí E

a.     Xác định các khí A, B, C, D, E.

b.     Cho A tác dụng C , B tác dụng với dung dịch A, B tác dung với C, A tác dung dịch NaOH ở điều kiện thường, E tác dụng dung dịch NaOH. Viết các PTHH xảy ra.

c.      Có 3 bình khí A, B, E mất nhãn. Bằng phương pháp hoá học hãy phân biệt các khí.

8/ Một hỗn hợp X gồm các chất: Na₂O, NaHCO₃, NH₄Cl, BaCl₂ có số mol mỗi chất bằng nhau. Hoà tan hỗn hợp X vào nước, rồi đun nhẹ thu được khí Y, dung dịch Z và kết tủa M. Xác định các chất trong Y, Z, M và viết phương trình phản ứng minh hoạ.

 

9/ Nhiệt phân một lượng MgCO₃ trong một thời gian thu được một chất rắn A và khí B. Cho khí B hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch NaOH thu được dung dịch C. Dung dịch C có khả năng tác dụng đ­ược với BaCl₂ và KOH. Cho A tác dụng với dung dịch HCl dư lại thu đ­ược khí B và một dung dịch D. Cô cạn dung dịch D

đ­ược muối khan E. Điện phân nóng chảy E được kim loại M.

Xác định A, B, C, D, E, M và Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong thí nghiệm trên.

 

10/ Cho BaO vào dung dịch H₂SO₄ loãng ,sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được kết tủa A và dung dịch B. Cho nhôm dư vào dung dịch B thu được khí E và dung dịch D. Lấy dung dịch D cho tác dụng với dung dịch Na₂CO₃ thu được kết tủa F. Xác định các chất A,B,C,D,F . Viết các phương trình phản ứng xảy ra.

 

11/ Tìm các chất A,B,C,D,E (hợp chất của Cu) trong sơ đồ sau và viết phương trình hoá học:

A                 B                    C                    D

                                                                               

B                  C                    A                  E

Sơ đồ và các PTHH xảy ra:

A - Cu(OH)₂           B- CuCl₂      C - Cu(NO₃)₂        D- CuO       E - CuSO₄

 

                  (1)                    (2)                    (3)                         (4)

Cu(OH)₂              CuCl₂              Cu(NO₃)₂              CuO

 

            (5)                      (6)                       (7)                   (8)                     

CuCl₂             Cu(NO₃)₂             Cu(OH)₂              CuSO₄

 

(1) Cu(OH)₂  + 2 HCl    CuCl₂ + 2 H₂O

                                       

(2) CuCl₂ + 2AgNO₃      2AgCl + Cu(NO₃)₂

 

                                      t⁰

(3)    2Cu(NO₃)₂                 2CuO + 4 NO₂ + O₂

 

                                      t⁰

(4) CuO + H₂                    Cu + H₂O

 

(5) CuCl₂ + 2AgNO₃          2AgCl + Cu(NO₃)₂

(6) Cu(NO₃)₂ + 2 NaOH          Cu(OH)₂  + 2 NaNO₃

(7) Cu(OH)₂   + H₂SO₄              CuSO₄ + 2H₂O

(8)  Fe + CuSO₄  FeSO₄ + Cu.

12/ Nung nóng Cu trong không khí, sau một thời gian được chất rắn A. Hoà tan A trong H₂SO₄ đặc, nóng được dung dịch B và khí C. Khí C tác dụng với dung dịch KOH thu được dung dịch D,  Dung dịch D vừa tác dụng được với BaCl₂ vừa tác dụng được với NaOH. Cho B tác dụng với KOH. Viết các PTHH Xảy ra.

 

13/ Có một miếng Na do không cẩn thận nên đã tiếp xúc với không khí ẩm trong một thời gian biến thành sản phẩm A. Cho A phản ứng với nước được dung dịch B. Cho biết thành phần có thể có của A, B? Viết các PTHH và giải thích thí nghịêm trên.

 

14/ Hỗn hợp A gồm BaO, FeO, Al₂O₃. Hoà tan A trong lượng nước dư được dung dịch D và phần không tan B. Sục khí CO₂ dư vào D, phản ứng tạo kết tủa. Cho khí CO dư đi qua B nung nóng được chất rắn E. Cho E tác dụng với dung dịch NaOH dư thấy tan một phần và còn lại chất rắn G. Hoà tan hết G trong lượng dư dung dịch H₂SO₄ loãng. Viết các PTHH xảy ra.

 

15/ Chất rắn A màu xanh lam tan được trong nước tạo thành dung dịch. Khi cho thêm NaOH vào dung dịch đó tạo ra kết tủa B màu xanh lam . Khi nung nóng chất B bị hoá đen. Nếu sau đó tiếp tục nung nóng sản phẩm trong dòng khí H₂ thì tạo ra chất rắn C màu đỏ. Chất rắn C tác dụng với một axít vô cơ đậm đặc tạo ra dung dịch của chất A ban đầu. Hãy cho biết A là chất nào. Viết tất cả các PTHH xảy ra.