Cách tính số loại kiểu gen

1, Cách tính số loại kiểu gen.

*, Gen trên NST thường.

    -, 1 gen có một alen thì có: n(n+1)/2 (kiểu gen)

Thật vậy, số kiểu gen có 2 alen khác nhau là n: C_n² = n(n+1)/2

Số kiểu gen có 2 alen giống nhau là n.

    => Có n + n(n+1)/2 = n(n+1)/2 (kiểu gen)

    -, Có a gen, mỗi gen có n alen thì có (n(n+1)/2)^a  (kiểu gen)

         VD: có 3 gen, mỗi gen có 4 alen

                  => có (4*5/2)³ = 1000 (kiều gen)

    -, Có a gen, gen a₁ có n₁ alen, gen a₂ có n₂ alen,..., gen a_i có n_i alen.

    => Có n₁(n₁+1)/2 * n₂(n₂+1)/2 * ... * n_i(n_i+1)/2   (kiểu gen)

          VD: gen 1 có 2 alen, gen 2 có 5 alen, gen 3 có 6 alen

=> có 2*3/2 * 5*6/2 * 6*7/2 = 945  (kiểu gen)

    *, Chú ý: nếu có nhiều gen cùng nằm trên một NST thì coi đó là một gen có số alen bằng tích của các alen của từng gen.

      VD: 1 gen có 2 alen, 2 gen có 3 alen cùng nằm trên một NST.

          Coi 2 gen trên là 1 gen có 2*3=6 (alen)

=>Số kiểu gen là 6*7/2=21 (kiểu gen)

*, Gen trên NSt giới tính.

    -, Gen trên NST giới tính Y

          +, 1 gen có n alen => có n (kiểu gen)

    -, Gen trên NST giới tính X

          +, 1 gen có n alen => có n + n(n+1)/2 (kiểu gen)

      Thật vậy, với cặp NST giới tính XX, ta coi như là trên NST thường

              =>có n(n+1)/2 (kiểu gen)

                      với cặp NST XY => có n kiểu gen

=>có n + n(n+1)/2 (kiểu gen)

  *, Chú ý, nếu trên NST X và Y đều có ggen thì số kiểu gen trên cặp XY bằng tích các alen trên mỗi NST

     VD: NST X có gen 1 có 10 alen

             NST Y có gen 2 có  5 alen

=> Ở cặp XY có 10*5 = 50 (kiểu gen)

  Bài tập

1, Ở một loài động vật, xét gen 1 có 3 alen, gen 2 có 4 alen, gen3 có 6 alen. Biết gen 1 và gen 2 cùng nằm trên một NST thường, gen 3 nằm trên một NST giới tính X. Hỏi số kiểu gen tối đa?

    _G_

 Do gen 1, gen 2 cùng nằm trên 1 NST thường => coi 2 gen này là 1 gen có 3*4= 12 alen => số kiểu gen trên NST thường là 12*13/2 = 78 (kiểu gen)

 Gen 3 trên NST giới tính X => Có 6 + 6*7/2 = 27 (kiểu gen)

 Vậy số kiểu gen tối đa là 78*27 = 2106 (kiểu gen)

2, (B-2011) Trong một quần thể một loài thú locut: locut 1 có 3 alen là A₁, A₂, A₃ ; locut 2 có 2 alen là B và b. Cả hai đều nằm trên đoạn không tương đồng của NST giới tính X và các alen liên kết không hoàn toàn. Biết không xảy ra đột biến, số kiểu gen tối đa về 2 locut trên là:

A.18        B.36      C.30      D.27

    _G_

Do 2 alen cùng năm trên một NST X nên coi là 1 gen có :

   3*2=6 => có : 6 + 6*7/2 = 27 (kiểu gen)

ĐA: D

3, Trong quần thể ngẫu phối của một loài động vật lưỡng bội. Xét ở gen 1 có 3 alen, gen 2 có 5 alen, gen 3 có 6 alen, gen 4 có 3 alen, gen 5 có 2 alen. Biết không có đột biến xảy ra, gen 1 và 3 nằm trên NST thường, gen 2 và 4 trên NST giới tính X, gen 5 trên NST giới tính Y. Số loại kiểu gen tối đa và số loại kiểu gen giao phối có thể là:

A. 18900 và 57153600   B. 177 và 4050  C.3600 và 177 D. 97200 và 262440 

   _G_

Số kiểu gen trên NST tương đồng là: 3*4/2 * 6*7/2 = 126 (kiểu gen)

Coi 2 gen trên NST là 1 gen có 5*3=15 (alen)

Số kiểu gen trên NST X là: 15*16/2=120 (kiểu gen)

Số kiểu gen trên NST XY là: 15*2=30 (kiểu gen)

=> Tổng số kiểu gen là 126*(120+30)=18900

Số kiểu gen ở loài có NST XX là: 126*120=15120 (kiểu gen)

Số kiểu gen ở loài có NST XY là: 126*30=3780 (kiểu gen)

=>Số kiểu gen giao phối là: 15120*3780=57153600 (kiểu gen)

ĐA: A

4, Ở một loài động vậvaatjets gen : gen 1 có 4 alen, gen 2 có 5 alen, gen 3 có 6 alen, gen 4 có 2 alen, gen 5 có 3 alen. Biết gen 1,3 nằm trên NST giới tính Y, gen 2,4,5 nằm trên NST X. Số kiểu gen tối đa về 5 gen này là? Số kiểu giao phối tối đa có thể có?

A. 567200 và 1200  B.139500 và 7200  C. 1185 và 334800  D.3120 và 750 

    _G_

Do gen 1,3 nằm trên NST Y => coi là 1 gen có 4*6=24 (alen)

      Gen 2,4,5 nằm trên NST X => coi la 1 gen cos 5*3*2=30 (alen)

  Số kiểu gen có thể có trên cặp XX: 30*31/2=465 (kiểu gen)

  Số kiểu gen có thể có trên cặp XY: 30*24=720 (kiểu gen)

=>có tối đa: 465+720=1185 (kiểu gen)

  Số kiểu giao phối: 465*720=334800

ĐA: C