Tại đây, Chúng ta sẽ thảo luận về cách đặt tên hydrocacbon theo IUPAC. Ankan (Alkanes) là những hydrocacbon đơn giản nhất mà chúng ta biết. Chúng có công thức chung là CnH2n+2. Chúng thuộc họ hydrocacbon no. Chúng chỉ chứa các liên kết sigma giữa carbon và hydro. Các hợp chất hữu cơ tạo thành một dãy đồng đẳng trong đó các hợp chất kế tiếp chứa các nhóm chức giống nhau và các nhóm "-CH2" khác nhau.
Mặt khác, anken (Alkenes) và ankin (Alkynes) là những hiđrocacbon (hydrocarbons ) không no. Liên kết đôi được nhìn thấy trong Alkenes và liên kết ba được nhìn thấy trong Alkynes. Chuỗi hydrocarbons dài nhất được chọn và được gọi là chuỗi chính trong trường hợp Alkanes. Đối với Alkenes và Alkynes, chuỗi hiđrocacbon có liên kết đôi và ba được chọn làm chuỗi chính. Chuỗi chính được đặt tên bằng bảng chữ cái Hy Lạp như hepta và octa. Hậu tố "-ane" được sử dụng cho Alkanes, hậu tố "-ene" được sử dụng cho Alkenes và hậu tố "yne" được sử dụng cho alkynes.
Ví dụ: C2H6 được gọi là ethane, C2H4 được gọi là ethylene và C2H2 được gọi là ethyne. Tiến xa hơn chúng ta cần đạt được là một nguyên tử carbon liên kết đôi hoặc ba. Vị trí của các nguyên tử carbon chứa liên kết đôi được biểu thị bằng số. Ví dụ: CH3CH = CHCH2CH3 có tên là Pent-2-ene. Nếu chuỗi carbon có nhiều liên kết đôi, hãy sử dụng các tiền tố như di, tri, v.v., để biểu thị số lượng của chúng.
Quy tắc - Danh pháp của Alkanes
- Tìm và gọi tên mạch chính (mạch carbon liên tục dài nhất trong hydrocarbons đã cho).
- Xác định và đặt tên cho nhóm (mạch phụ) được liên kết với mạch chính.
- Đánh số các carbon theo thứ tự từ đầu gần nhóm(mạch phụ) nhất.
- Xác định vị trí của từng nhóm(mạch phụ) bằng số và tên tương ứng.
- Liệt kê tên các nhóm (mạch phụ) theo thứ tự bảng chữ cái.
- Các tiền tố di, tri, tetra, v.v., dùng để chỉ định những nhóm (mạch phụ) cùng loại.
Ví dụ:
Quy tắc - Danh pháp của Alkenes
- Theo quy tắc đặt tên Alkenes, chọn chuỗi carbon dài nhất chứa liên kết đôi carbon-carbon được chọn làm mạch chính.
- Hậu tố ankan "ane" được thay thế bằng "ene".
- Nếu có hai hoặc ba liên kết đôi trong mạch chính, thì Alkenes được gọi là dienes hoặc trienes tương ứng.
- Vị Trí Các Liên kết đôi hoặc mạch phụ. Nó được biểu thị bằng các số 1, 2, 3, v.v
- Mạch chính được đánh số sao cho nguyên tử carbon của liên kết đôi có số thấp nhất và được viết trước hậu tố "ene".
- Khi đánh số mạch chính, nếu liên kết đôi cả hai phía đều như nhau thì ta sẽ chọn chuỗi carbon được đánh số sao cho nhóm thế (mạch phụ) có số thấp nhất.
- Nếu có nhiều hơn một liên kết đôi, ta sẽ dùng quy tắc tổng nhỏ nhất.
- Tên và vị trí của các nhóm (mạch phụ) được viết ở trước.
- Tên gọi khác của Alkenes là olefin (olefins).
Ví dụ:
Comments
Post a Comment